[{"data":1,"prerenderedAt":42},["ShallowReactive",2],{"blog-premiks-ve-tasiyici-tr":3},[4,6,8,10,12,14,16,18,20,22,24,26,28,30,32,34,36,38,40],{"p":5},"Bir yem fabrikası yıllardır yüzde 0,5 oranında kullandığı premiksi, tedarikçinin önerisiyle yüzde 0,25'lik daha konsantre bir ürüne çevirmek istiyor. Ton başına premiks maliyeti biraz düşüyor, nakliye ve depolama yarıya iniyor. Kâğıt üzerinde kolay bir karar. Ama formülasyon ekibi birkaç soru soruyor: taşıyıcı değişince yemin kalsiyumu ne olacak, karıştırıcı bu kadar küçük bir miktarı eşit dağıtabilecek mi, kantar bu ağırlığı yeterince hassas tartabilecek mi?",{"h2":7},"Taşıyıcı da bir hammaddedir",{"p":9},"Premiksin ağırlığının büyük kısmı vitaminler ve mineraller değil, onları taşıyan malzemedir. Taşıyıcı çoğu zaman kireç taşı, buğday kepeği ya da benzeri bir malzemedir. Bu malzeme az da olsa yeme besin maddesi katar ve bu katkı reçetede hesaba katılmazsa yem kâğıttakinden farklı olur.",{"p":11},"Bir örnekle bakalım. Rakamlar örnek amaçlıdır. Yüzde 0,5 oranında kullanılan premiksin yüzde 60'ı kireç taşı olsun. Bu, ton yemde 3 kg kireç taşı demektir. Yüzde 38 kalsiyumla bu miktar yeme yaklaşık 0,11 puan kalsiyum ekler. Premiks besin matrisinde yalnızca vitamin ve iz element değerleriyle tanımlıysa, bu kalsiyum reçetede hesaba katılmayan bir katkıdır. Yumurtacı yemlerinde küçük bir fark gibi görünebilir, ama etlik piliç yemlerinde kalsiyumun fosfora oranını belirgin şekilde bozabilir.",{"p":13},"Yeni ürünle premiks oranı yüzde 0,25'e indiğinde taşıyıcıdan gelen kalsiyum da yarıya iner. Premiksi reçetede bütün besin değerleriyle, taşıyıcı dâhil, tanımlamış bir fabrika için bu değişiklik kendiliğinden dengelenir. Eksilen kalsiyum kireç taşından tamamlanır. Tanımlamamış bir fabrikada ise yemin kalsiyumu sessizce düşer ve kimse nedenini bilmez.",{"h2":15},"Küçük miktarı eşit dağıtmak",{"p":17},"Konsantre bir premiks, karıştırıcıdan daha fazla iş ister. Üç tonluk bir karıştırıcıda yüzde 0,25 premiks 7,5 kg demektir. Bu miktarın üç tonluk yemin her yerine eşit dağılması gerekir. Karışım homojenliği genellikle bir iz maddenin farklı noktalardan alınan numunelerdeki dağılımıyla ölçülür ve varyasyon katsayısıyla ifade edilir. Varyasyon katsayısı yüzde 10'un altında olan bir karışım iyi kabul edilir.",{"p":19},"Bu ölçümün periyodik olarak yapılması, özellikle premiks oranı düşürülmeden önce ve sonra yapılması önemlidir. Karıştırma süresi, karıştırıcının doluluk oranı, kanatların aşınması ve hammaddelerin eklenme sırası sonucu doğrudan etkiler. Premiksin karıştırıcıya sıvı yağdan önce eklenmesi de genellikle daha iyi dağılım sağlar.",{"h2":21},"Kantarın hassasiyeti",{"p":23},"Mikro dozajlama kantarının hassasiyeti de hesaba katılmalıdır. Kantar 50 gram hassasiyetle tartıyorsa, 7,5 kg'lık bir tartımda hata yüzde 0,7 civarındadır ve bu kabul edilebilir bir düzeydir. Aynı kantarla yüzde 0,1 oranında kullanılan bir katkı maddesi, yani üç kg'lık bir tartım yapıldığında hata yüzde 1,7'ye çıkar. Bazı ilaçlı katkılar ve enzimler için bu düzey sınırda kalabilir. Premiks oranını düşürmeden önce en küçük tartımın kantarın hassasiyetine göre ne kadar hata taşıdığını kontrol etmek gerekir.",{"h2":25},"Vitaminler yolda kaybolur",{"p":27},"Vitaminler, özellikle A, E ve bazı B vitaminleri, depolama sırasında ve pelet üretiminde bir miktar aktivite kaybeder. Isı, nem, ışık ve premiksin içindeki bazı iz elementlerle temas bu kaybı artırır. Premiks üreticileri bu yüzden etikette belirtilen değerin üzerine bir güvenlik payı ekler.",{"p":29},"Burada önemli olan, hedefin premiksin değil, hayvanın tükettiği yemin vitamin düzeyi olmasıdır. Örneğin premiks üç ay depolanıyor ve bu sürede A vitamininin yüzde 10'u kayboluyorsa, yemdeki hedef düzeye ulaşmak için premikse yüzde 10 civarında fazladan A vitamini konmalıdır. Yüksek sıcaklıkta pelet yapan ya da genleştirme kullanan tesisler için bu pay daha yüksek tutulur. Premiksin ne kadar süre depolandığını ve hangi koşullarda tutulduğunu bilmek, bu payı doğru belirlemenin ön koşuludur.",{"h2":31},"İz elementlerin formu",{"p":33},"Çinko, bakır, mangan ve demir gibi iz elementler inorganik tuzlar ya da organik bağlı formlar olarak verilebilir. Organik formlar genellikle daha yüksek yararlanım sağlar ve bazı durumlarda daha düşük dozla aynı etkiye ulaşmayı mümkün kılar. Ancak birim maliyetleri daha yüksektir. Hangi formun kullanılacağı, yalnızca fiyatla değil, yararlanım farkını ve yemdeki diğer bileşenlerle etkileşimi de hesaba katan bir değerlendirmeyle belirlenmelidir.",{"p":35},"Bir başka konu da yasal üst sınırlardır. Bazı iz elementler için yemde izin verilen en yüksek düzey ülkeden ülkeye ve hayvan türüne göre değişir. Hammaddelerden gelen iz element miktarı da bu sınıra dâhildir. Premiksi bu sınırları hesaba katarak hazırlamak, özellikle ihracat yapılan yemlerde önemlidir.",{"h2":37},"Premiksi reçetenin bir parçası olarak görmek",{"p":39},"Premiks çoğu zaman reçetede sabit bir oranla duran bir kalem gibi görülür. Oysa taşıyıcısı, vitamin payları ve iz element formlarıyla birlikte yemin besin değerine ve maliyetine gerçek bir katkı yapar. OptiFormula'da premiksi bütün besin değerleriyle bir hammadde olarak tanımlamak, taşıyıcıdan gelen kalsiyum ya da fosfor gibi katkıların her çözümde hesaba katılmasını sağlar. Laboratuvar sonuçları ve etiket basımı da aynı veriden yürür, böylece premiks değiştiğinde yem etiketi de doğru kalır.",{"p":41},"Binde birkaçlık oranlar küçük görünür. Ama yemin vitamin ve iz element ihtiyacının neredeyse tamamı bu küçük oranda taşınır. Premiks değişikliğini bir satın alma kararı olarak değil, bir formülasyon kararı olarak ele almak, bu küçük kalemin büyük sonuçlar doğurmasını önler.",1794234575221]