[{"data":1,"prerenderedAt":44},["ShallowReactive",2],{"blog-pelet-kalitesi-recete-tr":3},[4,6,8,10,12,14,16,18,20,22,24,26,28,30,32,34,36,38,40,42],{"p":5},"Bir fabrikada etlik piliç büyütme yeminin reçetesi, uygun fiyatlı bir mısır ve DDGS partisi geldiği için değiştirildi. Buğday oranı azaldı, yağ biraz arttı. Ton maliyeti düştü ve herkes memnundu. İki hafta sonra entegrasyonun saha ekibi kümeslerden fotoğraf gönderiyor: yemliklerde bol toz var, tavuklar peletleri seçip tozu bırakıyor ve yem tüketimi dalgalanıyor. Üretim ekibi peletleme hattını suçluyor. Oysa hat değişmedi, değişen reçeteydi.",{"h2":7},"Peleti ne bir arada tutar?",{"p":9},"Peletin dayanıklılığı birçok etkene bağlıdır: hammaddelerin öğütme inceliği, kondisyonlama sıcaklığı ve süresi, buhar kalitesi, kalıbın kalınlığı ve soğutma. Ama bu etkenlerin hepsinin üzerinde çalıştığı malzeme reçetedir. Bazı hammaddeler peleti doğal olarak bir arada tutar, bazıları ise dağıtır.",{"p":11},"Buğday, içindeki gluten sayesinde iyi bir bağlayıcıdır. Arpa ve bazı küspeler de pelet kalitesine olumlu katkı yapar. Mısır daha zayıf bir bağlayıcıdır. Yağ ise karıştırıcıda yüksek oranda eklendiğinde parçacıkların yüzeyini kaplar, buharın ve nişastanın bağlayıcı etkisini zayıflatır ve peleti kırılgan yapar. Lifli bazı yan ürünler de reçetedeki oranlarına göre pelet kalitesini düşürebilir.",{"h2":13},"Toz kümeste neye mal olur?",{"p":15},"Bir örnekle bakalım. Rakamlar örnek amaçlıdır. Eski reçeteyle kümese ulaşan yemde toz oranı yüzde 10 civarındaydı. Yeni reçeteyle bu oran yüzde 25'e çıktı. Etlik piliçler peleti tozdan çok daha verimli tüketir. Tozlu yemde tavuklar yemliği daha uzun süre eşeler, daha fazla yem saçılır ve aynı ağırlık için daha fazla enerji harcanır. Bu örnekte yem dönüşüm oranının 0,04 puan kötüleştiğini varsayalım.",{"p":17},"Kesimde 2,5 kg canlı ağırlığa ulaşan bir piliç için 0,04 puanlık kötüleşme, tavuk başına 0,1 kg fazla yem demektir. Yemin kilogramı 15 TL ise bu, tavuk başına 1,5 TL ek maliyettir. Yeni reçete ton maliyetini 120 TL düşürmüş olsun. Tavuk başına tüketilen yaklaşık 4,2 kg yem için bu kazanç yaklaşık 0,5 TL'dir. Kâğıttaki 0,5 TL'lik kazanç, kümeste 1,5 TL'lik kayba dönüşür.",{"h2":19},"Bağlayıcılığı reçeteye taşımak",{"p":21},"Bu sorunu çözmenin bir yolu, pelet kalitesini de bir besin maddesi gibi ele almaktır. Bazı fabrikalar her hammaddeye, kendi deneyimlerine ya da yayımlanmış kaynaklara dayanarak bir pelet kalitesi puanı verir. Buğdaya yüksek, mısıra orta, karıştırıcıda eklenen yağa ise olumsuz bir puan yazılır. Reçetede bu puanın ağırlıklı ortalaması için bir alt sınır tanımlanır. Böylece program maliyeti düşürürken pelet kalitesinin belirli bir düzeyin altına inmesine izin vermez.",{"p":23},"Bu puanlar kesin bilimsel değerler değildir ve her fabrikanın kendi hattına göre ayarlanması gerekir. Ama basit bir puan sistemi bile, reçetenin pelet kalitesini sessizce bozmasını önlemeye yeter. Puanları doğrulamanın yolu, her reçete değişikliğinden sonra pelet dayanıklılık indeksini ölçmek ve sonuçları puanlarla karşılaştırmaktır.",{"p":25},"Reçeteyle hat arasındaki ilişki iki yönlüdür. Bağlayıcılığı zayıf bir reçete, kondisyonlama sıcaklığının artırılmasıyla kısmen telafi edilebilir, ama bu da enerji maliyetini artırır ve bazı vitaminlerin ve enzimlerin kaybını hızlandırır. Bu yüzden pelet kalitesi sorunu, üretim ve formülasyon ekiplerinin birlikte bakması gereken bir konudur. Bir ekibin kazancı, diğerinin maliyeti olmamalıdır.",{"p":27},"Hammaddelerin öğütme inceliği de reçete değişikliğiyle birlikte düşünülmelidir. Buğdayın yerini daha fazla mısır aldığında, mısırın daha ince öğütülmesi pelet kalitesini bir ölçüde korur. Ancak çok ince öğütme kanatlılarda taşlık gelişimini zayıflatabilir ve öğütme maliyetini artırır. Doğru inceliği bulmak için bir iki deneme partisi üretip pelet dayanıklılığını ve kümes sonuçlarını izlemek en sağlıklı yoldur.",{"h2":29},"Yağı nereye eklemeli?",{"p":31},"Yüksek enerjili yemlerde yağın tamamını karıştırıcıda eklemek, pelet kalitesini en çok bozan uygulamalardan biridir. Pek çok fabrika, yağın bir kısmını karıştırıcıda, geri kalanını peletleme sonrası kaplama olarak ekler. Karıştırıcıdaki yağ oranı için bir üst sınır, kaplama için ise ayrı bir hammadde tanımlamak, bu ayrımı reçeteye taşımanın pratik yoludur. Program toplam yağ ihtiyacını karşılarken karıştırıcıdaki payı sınırın altında tutar.",{"h2":33},"Ölçmeden yönetilmez",{"p":35},"Pelet dayanıklılık indeksi, peletin taşıma ve dağıtım sırasında ne kadar bütün kaldığını gösteren basit bir testtir. Soğutucudan sonra alınan numune belirli bir süre döndürülür ve elekte kalan bütün pelet oranı ölçülür. Bu testi her vardiyada ve her reçete değişikliğinden sonra yapmak, sorunları kümese ulaşmadan yakalamayı sağlar.",{"p":37},"Fabrikada ölçülen değer ile kümese ulaşan yemdeki toz oranı arasında da fark vardır. Taşıma, silo boşaltma ve yem dağıtım sistemleri peletleri kırar. Bu yüzden zaman zaman kümes yemliğinden numune almak ve toz oranını ölçmek, fabrikadaki sonuçlarla sahadaki gerçek arasındaki ilişkiyi anlamak için değerlidir.",{"h2":39},"Maliyeti doğru yerde ölçmek",{"p":41},"OptiFormula'da pelet kalitesi, hammaddelere tanımlanan bir değer ve reçetede bir kısıt olarak ele alınabilir. Karıştırıcıda ve kaplamada eklenen yağ ayrı hammaddeler olarak tanımlanabilir ve oran kısıtlarıyla sınırlandırılabilir. Gölge fiyatlar ise pelet kalitesi kısıtının reçeteye ne kadara mal olduğunu gösterir. Bu bilgi, üretim ve formülasyon ekiplerinin aynı rakam üzerinden konuşmasını sağlar.",{"p":43},"En ucuz reçete, kümese ulaştığında da en ucuz olan reçetedir. Pelet kalitesini reçetenin bir parçası yapmak, fabrikada kazanılan her liranın sahada kaybedilmemesinin en basit yoludur.",1794234575540]