[{"data":1,"prerenderedAt":50},["ShallowReactive",2],{"blog-fabrika-yemi-mi-ciftlik-karmasi-mi-tr":3},[4,6,8,10,12,14,16,18,20,22,24,26,28,30,32,34,36,38,40,42,44,46,48],{"p":5},"İki yüz inekli bir süt çiftliğinin sahibi, yem fabrikasından aldığı süt yeminin faturasına bakıyor ve bir hesap yapıyor. Yemin etiketindeki hammaddeleri piyasadan alıp kendisi karıştırsa, tonda bin TL'den fazla tasarruf edecek gibi görünüyor. Komşu çiftlik birkaç yıl önce bir değirmen ve karıştırıcı almış ve memnun olduğunu söylüyor. Karar kolay görünüyor. Ama hammadde fiyatı ile fabrika yemi fiyatı arasındaki fark, kendi yemini yapmanın gerçek kazancı değildir.",{"h2":7},"Görünen fark",{"p":9},"Bir örnekle bakalım. Rakamlar örnek amaçlıdır. Çiftlik günde inek başına 8 kg konsantre kullanıyor. İki yüz inek için bu, günde 1,6 ton ve yılda yaklaşık 584 ton yem demektir. Fabrika yeminin çiftliğe teslim fiyatı tonda 13.500 TL. Aynı besin değerinde bir yemi çiftlikte yapmak için gereken hammaddelerin ve premiksin maliyeti ise tonda 11.800 TL. Görünen fark tonda 1.700 TL, yani yılda yaklaşık 990.000 TL.",{"h2":11},"Görünmeyen maliyetler",{"p":13},"Kendi yemini yapan bir çiftlik, fabrikanın üstlendiği işleri de üstlenir. İlk kalem ekipmandır. Bir değirmen, karıştırıcı, tartım sistemi ve hammadde depolama için 1,2 milyon TL yatırım yapıldığını ve bunun on yılda amorti edildiğini varsayalım. Bu, yılda 120.000 TL ve ton yem başına yaklaşık 205 TL demektir. Bakım ve onarım bunun üzerine eklenir.",{"p":15},"İkinci kalem işçiliktir. Yem hazırlamak, hammadde kabul etmek, stok takibi yapmak ve ekipmanı temizlemek için yarı zamanlı bir çalışanın yılda 180.000 TL maliyeti olduğunu varsayalım. Bu, tonda yaklaşık 310 TL'dir. Enerji, yani değirmen ve karıştırıcının elektriği, tonda yaklaşık 60 TL ekler.",{"p":17},"Üçüncü kalem fire ve kayıptır. Hammaddeler depoda nem kaybeder, kuşlar ve kemirgenler bir kısmını yer, taşıma ve boşaltma sırasında bir miktar dökülür. Yüzde 1,5'lik bir fire, tonda yaklaşık 180 TL demektir. Analiz maliyeti de eklenmelidir. Hammaddeleri ve yemi düzenli analiz ettirmek tonda yaklaşık 40 TL getirir.",{"p":19},"Bu kalemlerin toplamı tonda yaklaşık 795 TL'dir. Gerçek fark tonda 1.700 TL değil, yaklaşık 905 TL'dir. Yılda yaklaşık 530.000 TL. Hâlâ anlamlı bir tasarruf, ama başlangıçtaki hesabın yarısından biraz fazlası.",{"h2":21},"Satın alma gücü ve işletme sermayesi",{"p":23},"Hesapta çoğu zaman unutulan bir başka kalem, hammadde alım fiyatıdır. Yem fabrikası hammaddeyi binlerce ton olarak alır. Çiftlik ise birkaç kamyonluk partiler alır ve genellikle daha yüksek fiyat öder. Yukarıdaki örnekte 11.800 TL'lik hammadde maliyeti, fabrikanın ödediği fiyatlarla hesaplanmışsa, çiftliğin gerçek maliyeti bunun üzerinde olacaktır.",{"p":25},"İşletme sermayesi de önemlidir. Kendi yemini yapan çiftlik, birkaç haftalık ya da hasat dönemlerinde birkaç aylık hammadde stoğu tutmak zorundadır. Bu stoğa bağlanan para, başka bir yerde kullanılamaz ve faiz ortamına göre ciddi bir maliyet oluşturabilir. Fabrika yeminde ise ödeme genellikle vadeli yapılır.",{"h2":27},"Kalite ve tutarlılık",{"p":29},"Fabrika yeminin fiyatı yalnızca hammaddeyi değil, formülasyon bilgisini, kalite kontrolü ve tutarlılığı da içerir. Kendi yemini yapan bir çiftlik, hammaddelerin analizini, reçetenin güncel tutulmasını ve karışımın homojenliğini kendisi sağlamak zorundadır. Tartımdaki küçük bir hata ya da yanlış bir hammadde değişikliği, sürünün süt verimine kısa sürede yansır.",{"p":31},"Bu yüzden kendi yemini yapan çiftliklerin çoğu bir besleme danışmanıyla çalışır. Danışmanlık ücreti de hesaba eklenmelidir. Ama iyi bir danışman ve düzenli analizlerle çalışan bir çiftlik, rasyonu kendi kaba yemine ve kendi sürüsüne göre fabrika yemine göre daha hassas ayarlayabilir. Bu, kâğıttaki maliyet tasarrufunun ötesinde bir kazanç olabilir.",{"h2":33},"Yarı yolda bir seçenek",{"p":35},"Fabrika yemi ile tamamen çiftlikte hazırlanan yem arasında bir ara yol da vardır. Bazı çiftlikler fabrikadan protein, mineral ve vitamin bakımından yoğun bir tamamlayıcı yem alır ve bunu kendi tahılı ve kaba yemiyle karma vagonda karıştırır. Bu yaklaşımda çiftlik, en hassas tartımları ve premiks hazırlığını fabrikaya bırakır, ama ağırlık bakımından en büyük kalemleri kendisi karşılar.",{"p":37},"Bu ara yol, değirmen ve tartım sistemi gibi ekipman yatırımlarını azaltır, işçilik yükünü düşürür ve kalite riskini sınırlar. Kazanç tam çiftlik karması kadar büyük olmayabilir, ama küçük ve orta ölçekli çiftlikler için çoğu zaman en dengeli seçenektir. Tamamlayıcı yemin bileşimini çiftliğin kaba yemine göre seçmek, bu yaklaşımın başarısını belirler.",{"h2":39},"Ne zaman mantıklı?",{"p":41},"Kendi yemini yapmanın kazancı, ölçekle birlikte hızla artar. Sabit maliyetler, yani ekipman ve işçilik, daha fazla tona bölündükçe ton başına maliyet düşer. Küçük bir çiftlikte bu maliyetler tasarrufun tamamını yiyebilir. Büyük bir çiftlikte ya da birkaç çiftliğin ortak bir karışım tesisi kurduğu durumlarda ise kazanç belirgin hâle gelir.",{"p":43},"Çiftliğin kendi tahılını üretmesi de hesabı değiştirir. Kendi arpasını ya da mısırını üreten bir çiftlik, bu tahılı satıp fabrika yemi almak yerine yeme katarak nakliye ve aracı maliyetlerinden tasarruf eder. Bu durumda tahılın değeri, çiftlikten satış fiyatı üzerinden hesaplanmalıdır.",{"h2":45},"Kararı rakamlarla vermek",{"p":47},"OptiFormula TMR, çiftlikteki kaba yemler ve konsantre hammaddelerle rasyon hazırlamak için yem kütüphanesi, kaba yem ve silaj analizleri ve karma vagonu yükleme listesi sunar. Her rasyonda hayvan başına günlük maliyet ve yem maliyeti üzerindeki süt geliri görünür. Fabrika yemi ile çiftlikte hazırlanan bir konsantreyi aynı rasyonda karşılaştırmak, kararın rasyon düzeyindeki etkisini açıkça gösterir.",{"p":49},"Fabrika yemi mi, kendi karman mı sorusunun tek bir doğru cevabı yoktur. Doğru cevap, görünen fiyat farkından değil, bütün maliyetleri ve riskleri içeren tam bir hesaptan çıkar.",1794234576281]